29 Ocak 2026 Perşembe

Çin'de askeri yöneticilere yönelik casusluk suçlamaları

Çin'in askeri üst düzey yöneticilerine karşı disiplin soruşturması başlatıldı. Yüksek rütbeli generallerin, ABD'ye hassas bilgileri sızdırdığı öne sürülüyor.

Çin Halk Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı, geçen cumartesi günü, yüksek rütbeli generaller Zhang Youxia ve Liu Zhenli'ye ciddi disiplin ihlalleri ve yasalara aykırılık sebebiyle soruşturma başlatıldığını duyurdu. Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun resmi gazetesi, pazar günü suçlamaları daha ayrıntılı olarak açıklığa kavuşturdu. Suçlanan kişilerin, Çin'in Merkezi Askeri Komisyonu Başkanı'nın ve Çin Komünist Partisi'nin liderlik yetkilerini önemli ölçüde zayıflatmakla suçlandığı belirtildi.

Edinilen bilgilere göre, General Zhang Youxia hakkında daha spesifik bir soruşturma yürütülüyor. Zhang'ın, subayların terfi etmesi için büyük miktarda para aldığı ve ordu içinde siyasi gruplar kurarak partinin birliğini zayıflattığı iddia ediliyor.

SUÇLAMA: GENERAL ZHANG ABD İÇİN CASUSLUK YAPTI
Uluslararası medya, bu resmi açıklamaları daha spesifik suçlamalarla ilişkilendiriyor. Bu konuda, pazar günü, The Wall Street Journal gazetesi, iç soruşturmalara dair bilgisi olan kişilere dayandırarak haber yaptı. Buna göre, General Zhang, hassas verileri, nükleer silahlar hakkındaki bilgileri de dahil, ABD'ye sızdırmakla suçlanıyor. Çinli devlet temsilciler, bu casusluk suçlamalarına dair herhangi bir açıklama yapmadı. Resmi açıklamalar, hala "ciddi ihlaller" ifadesiyle sınırlı kalıyor.

ÇİN VE ABD: SÜREGELDİĞİ GÖZLEMLER VE KARŞILIKLI CASUSLUK
Soruşturmanın, Çin'in askeri stratejik yönelimi ve teknolojik kabiliyetlerinin uluslararası alanda yakından izlendiği bir dönemde başlatılması dikkat çekici. Çin yasalarına göre, devlet ve askeri sırların sızdırılması ağır cezalara tabi tutuluyor. Şu anki ciddi suçlamalar, daha geniş bir casusluk ve karşı casusluk bağlamına yerleşiyor. Özellikle 2010-2012 yılları arasında Çin'in güvenlik güçlerinin, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından kullanılan bir casus ağına büyük darbe vurduğu gelişme önemlidir. Bu dönemde, Çinli devlet temsilcileri, ABD casus ağına ait 18-20 kadar, hatta bazı tahminlere göre 30'dan fazla kaynağı öldürmüş ya da tutuklamıştır. Bu kayıplar, CIA'in Çin'deki istihbarat ağında büyük bir çöküşe yol açmış ve Amerikan "İnsani İstihbarat" ağının yıllarca neredeyse tamamen kesilmesine neden olmuştur.

Son yıllarda Çin'deki casusluk yasaları da daha katı hale gelmiştir. 2023'te güncellenen Casusluk Yasası, casusluk tanımını genişleterek güvenlik güçlerine daha fazla yetki tanımıştır.

ÇİN'İN ASKERİ YÖNETİMİNE YÖNELİK BU SUÇLAMALAR SÜRPRİZ DEĞİL
Askeri yönetim üyelerine yönelik böyle ciddi suçlamaların yapılması, son yıllarda alışılmadık bir durum değil. Çin yönetimi, parti ve ordu içindeki olası yolsuzlukları ve disiplin ihlallerini sıkı bir şekilde hedef alarak büyük bir kampanya yürütmektedir. Şu ana kadar 200 binden fazla ordu yetkilisi cezalandırılmış, bazıları uzun süreli hapis cezalarına çarptırılmıştır.

Geçen yıl, aynı şekilde General He Weidong'a benzer suçlamalar yapılmıştı. Ancak General Zhang'ın durumu daha dikkat çekici. Kendisi, Xi Jinping'in doğrudan kontrolü altındaki en yüksek rütbeli subay olup, doğrudan onun isteğiyle Çin'in elit politbürosuna atanmıştı. Ayrıca, diğer pek çok meslektaşına kıyasla, gerçek bir askeri geçmişe sahip olup, bir zamanlar cephede askerlik yapmıştır.

ÇİN İLE ABD ARASINDA ARTAN GERİLİM
Soruşturmanın ilerleyişi dikkatle takip edilecektir. Casusluk suçlamalarına dair hangi detayların kamuoyuna açıklanacağı belirsiz. Bu tür iç soruşturmaların sonuçları genellikle ilgili disiplin ya da yargı organları tarafından açıklanmakta, süreç halktan gizli yürütülmektedir. Bu suçlamalar, Çin yönetimi içindeki denetim mekanizmalarını ve devlet sırlarının korunmasına verilen önemin altını çizmektedir. Aynı zamanda, Çin ile ABD arasındaki güvenlik politikası gerilimini vurgulamakta, casusluk ve karşı casusluk suçlamalarının arttığını göstermektedir.