İran'da hayat pahalılığına karşı protestolar büyüyor: En az 8 kişi katledildi

İran'da riyalin tarihi değer kaybı ve artan hayat pahalılığıyla başlayan protestolar altıncı gününde 22 kente yayıldı. Polisin saldırıları sonucu en az 8 kişi hayatını kaybederken, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 29 kişi gözaltına alındı. Üniversiteler ve kamu kurumları ise "enerji tasarrufu" gerekçesiyle iktidar tarafından kapatıldı.

İran'da yaşanan yüksek enflasyon ve derinleşen hayat pahalılığı, ülke genelinde son üç yılın en geniş çaplı protesto dalgasına yol açtı. Ulusal para birimi riyalin dolar karşısında serbest piyasada 1 milyon 400 bin seviyesini aşması ve resmi enflasyonun yüzde 52'ye ulaşmasıyla başlayan eylemler, altıncı gününde 22 kente yayıldı.

Ekonomik taleplerle başlayan gösterilerde, "Diktatöre ölüm", "Korkmayın, hepimiz birlikteyiz" gibi sloganlar öne çıktı.

PROTESTOLAR NASIL BAŞLADI, NERELERE YAYILDI?
Protestolar ilk olarak 28 Aralık'ta Tahran'daki Alaeddin Pasajında elektronik mağazası işletmecilerinin kepenk kapatmasıyla başladı. Kısa sürede Büyük Çarşı başta olmak üzere Tahran'ın diğer ticaret merkezlerine yayılan eylemler, öğrencilerin de katılımıyla İsfehan, Kerec, Şiraz, Meşhed, Kirman, Kirmanşah ve Keşm gibi kentlere sıçradı. Son günlerde birçok üniversitede de protesto gösterileri düzenlendi.

8 KİŞİ KATLEDİLDİ
insan hakları örgütü Hengaw ile yarı resmi İran kaynaklarına göre, protestolar sırasında en az 8 kişi katledildi. Hayatını kaybedenler arasında 15 yaşında bir çocuk da yer alıyor. Devlet medyası ise Lorestan eyaletinde Besic güçlerine mensup bir güvenlik görevlisinin öldüğünü duyurdu.

İnsan hakları örgütleri, eylemler sırasında aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 29 kişinin gözaltına alındığını, gözaltına alınanların akıbeti ve tutuldukları yerler hakkında bilgi verilmediğini bildirdi. Devlet medyasına göre ise taşlı saldırılar sonucu 13 polis ve Besic üyesi yaralandı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, güvenlik güçlerinin protestoculara göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği, bazı araçların ateşe verildiği ve göstericilerin yönetim karşıtı sloganlar attığı görülüyor.

YÖNETİMDEN AÇIKLAMALAR VE ÖNLEMLER
Protestoların üniversitelere yayılmasının ardından Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "enerji tasarrufu" ve "soğuk hava" gerekçesiyle üniversiteler ve kamu kurumlarının geçici olarak kapatıldığını açıkladı. Pezeşkiyan, hükümetin protestocuların "meşru taleplerini" dinleyeceğini belirtirken, ülkeye yönelik "dış ekonomik baskılar" karşısında ulusal birlik çağrısı yaptı. Öte yandan Merkez Bankası Başkanı istifa ederken, yerine eski başkan Abdülnasır Hemmati atandı. İran Başsavcısı Muhammed Movahedi-Azad ise kamu düzenini bozan eylemlere "hukuki ve kararlı" şekilde karşılık verileceğini söyledi.